• Banner-2.jpg
  • Banner-3.jpg
  • Banner-4.jpg
  • Banner-5.jpg
  • Banner-6.jpg

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

Η παρουσία λίθων στο ουροποιητικό σύστημα και συγκεκριμένα στο νεφρό, στον ουρητήρα, στην ουροδόχο κύστη και στην ουρήθρα αποτελεί πολύ συχνή παθολογική κατάσταση με ποσοστά περίπου 140 ασθενείς ανά 1.000.000 ανθρώπους να εμφανίζουν κάθε χρόνο κάποιο λίθο στο ουροποιητικό σύστημα με το ποσοστό των ανδρών έναντι των γυναικών να είναι 3 προς 1

lithiasi1

Η υψηλότερη συχνότητα εμφανίζεται στην ηλικία των 30 ετών στους άνδρες  ενώ στις γυναίκες στην ηλικία 35-55 ετών. Μετά την πρώτη εμφάνιση ενός λίθου η πιθανότητα νέου λίθου στον πρώτο χρόνο είναι 5%, 30% στα πέντε χρόνια και 50% στα δέκα χρόνια. Ανάλογα με τη θέση του λίθου σε σχέση με τη συχνότητα έρχεται πρώτη η λιθίαση των νεφρών, δεύτερη η λιθίαση του ουρητήρα, τρίτη η λιθίαση στην ουροδόχο κύστη και σπάνια η λιθίαση στον ουρητήρα. Για την εμφάνιση λιθίασης ευθύνονται γονιδιακές και γενετικές καταστάσεις χωρίς αυτές να έχουν μελετηθεί πλήρως. Ανάλογα με τη χημική σύσταση του λίθου, οι λίθοι χωρίζονται στους παρακάτω: 

  • Λίθοι οξαλικού ασβεστίου
  • Λίθοι φωσφορικού ασβεστίου
  • Λίθοι εναμμώνιου φωσφορικού μαγνησίου
  • Λίθοι κυστίνης
  • Λίθοι ουρικού οξέος

lithiasi2

Η σύσταση του λίθου παίζει μεγάλο ρόλο στη σκληρότητα του άρα και στην ευκολία που μπορεί να επιτευχθεί η θραύση του (περισσότερο ασβέστιο περισσότερο σκληρός λίθος) καθώς και στην ευκολία απεικόνισης του με ακτινοσκόπηση και απλή ακτινογραφία. Οι λίθοι που δεν φαίνονται στις ακτινογραφίες (ακτινοδιαπερατοί) αφορούν το 20% όλων των λίθων. Η παραπάνω ιδιότητα των λίθων είναι πολύ σημαντική για την ευκολία αναγνώρισης τους με απλές ακτινογραφίες καθώς και με την ευχαίρεια στόχευσης ακτινοσκιερών λίθων μέσω ακτινοσκόπησης στην εξωσωματική λιθοτριψία.

Διάγνωση – απεικόνιση

Απλή ακτινογραφία νεφρών ουρητήρων κύστεως (ΝΟΚ)

Όπως προείπαμε αφορά απλή και εύκολη μέθοδο απεικόνισης με μειονέκτημα όμως τη μερικές φορές δύσκολη αναγνώριση λόγω αεροπληθείας του εντέρου καθώς και ότι το 20% των λίθων δεν φαίνονται στην ακτινογραφία.

 

 

Υπέρηχος

Είναι η πιο εύκολη και ακίνδυνη μέθοδος ανάδειξης λίθων. Το μειονέκτημα είναι ότι λίθοι μικρότεροι των 4 εκατοστών απεικονίζονται πολύ δύσκολα καθώς και ότι οι λίθοι που βρίσκονται 3 εκατοστά από το νεφρό ως 2-3 εκατοστά πριν από την ουροδόχο κύστη εντός του ουρητήρα δεν απεικονίζονται ποτέ γιατί ο ουρητήρας σε αυτό το τμήμα του διατρέχει το οπίσθιο περιτόναιο. Ο υπέρηχος αναδεικνύει άριστα τα σημάδια ύπαρξης του λίθου και της απόφραξης του ουροποιητικού με την πιστοποίηση της διάτασης του πυελοκαλυκικού συστήματος το οποίο έχει αποφράξει ο λίθος προκαλώντας υδρονέφρωση και πόνο (κολικός του νεφρού).       

 

 

     

 

Αξονική τομογραφία- Αξονική ουρογραφία

Αποτελεί την πιο αξιόπιστη και λεπτομερή μέθοδο ανάδειξης λιθίασης καθώς δεν επηρεάζεται από την αεροπληθεία, το βαθμό παχυσαρκίας του ασθενούς και από το ότι δεν χρειάζεται καμία προετοιμασία του εντέρου. Σε συνδιασμό με ενδοφλέβιο ιωδιούχο σκιαγραφικό μας δίνει στοιχεία για τη λειτουργικότητα των νεφρών και τη λειτουργία του αποχετευτικού συστήματος. Συμπληρωματικά παρέχει πληροφορίες για τα υπόλοιπα όργανα της κοιλίας και της πυέλου αναδεικνύοντας τυχαία παθολογικά ευρήματα. 

 

 

       

 

Ανιούσα πυελογραφία

Είναι πιο επεμβατική μέθοδος και γίνεται εντός χειρουργικής αιθούσης συνήθως υπό ελαφρά αναισθησία και συνίσταται στον καθετηριασμό του ουρητήρα από την ουροδόχο κύστη και την έγχυση σκιαγραφικού από την κύστη προς το νεφρό μέσω ειδικού καθετήρα. Η εξέταση χρησιμοποιείται σε ασθενείς που έχουν νεφρική ανεπάρκεια ή είναι αλλεργικοί στο ιωδιούχο σκιαγραφικό και η κλασική αξονική δεν παρέχει τις επιθυμητές πληροφορίες.

Παράγοντες κινδύνου

  • Φύλο: οι άνδρες προσβάλλονται 3 φορές περισσότερο από τις γυναίκες
  • Ηλικία: οι ηλικίες 20-50 ετών παρουσιάζουν μεγαλύτερη πιθανότητα λιθίασης
  • Κληρονομικοί παράγοντες: 1 στους 4 ασθενείς που παρουσιάζουν ουρολιθίαση έχουν κάποιο μέλος της οικογένειας τους να παρουσιάζει και εκείνο ουρολιθίαση
  • Επάγγελμα: τα επαγγέλματα γραφείου εμφανίζουν αυξημένες πιθανότητες λιθίασης σε σχέση με τις χειρωνακτικές εργασίες
  • Περιοδικότητα: αξημένη συχνότητα στο τέλος του καλοκαιριού και στις αρχές του φθινοπώρου (προηγείται εποχή με αυξημένες θερμοκρασίες και εντονότερη εφίδρωση)
  • Ανατομικές ανωμαλίες νεφρού: πεταλοειδής νεφρός, σύνδρομο πυελοουρητηρικής συμβολής, σπογγώδης νεφρός, συγγενείς στενώσεις ουρητήρα σε όλο το μήκος του, σε περιπτώσεις διπλού ουρητήρα ,ουρητηροκήλη.
  • Μειωμένη πρόσληψη ύδατος: ασθενείς που καταναλώνουν κάτω από 1300ml υγρού την ημέρα έχουν αυξημένη πιθανότητα ουρολιθίασης

Συμπτώματα

Στον νεφρό καθώς και στον ουρητήρα δεν υπάρχουν νεφρικές απολήξεις πόνου, για το λόγο αυτό η ύπαρξη και μόνο λίθων εντός του νεφρού ή του ουρητήρα δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα. Για να δημιουργηθεί αίσθημα πόνου και ο κλασικός κολικός του νεφρού θα πρέπει να εμποδιστεί η απορροή των ούρων από το νεφρό στην ουροδόχο κύστη. Η απόφραξη από τον λίθο μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε σημείο από το νεφρό ως το σημείο που ενώνεται ο ουρητήρας με την ουροδόχο κύστη (κυστεοουρητηρική συμβολή). Κατά την απόφραξη ο νεφρός συνεχίζει να παράγει ούρα σε ένα φραγμένο σύστημα με αποτέλεσμα το τμήμα του ουροποιητικού πάνω από το λίθο να διατείνεται (φουσκώνει) και να δημιουργεί υδρονέφρωση. Η υδρονέφρωση που είναι η διάταση (το φούσκωμα) του νεφρού πιέζει-τεντώνει την εξωτερική μεμβράνη που λέγεται νεφρική κάψα και το τέντωμα αυτής της μεμβράνης προκαλεί τον οξύ πόνο που γνωρίζουμε σα κολικό του νεφρού. Κολικός του νεφρού μπορεί να δημιουργηθεί και όταν αποφράσσεται τμήμα του νεφρού (κάλυκας) από καλυκικό λίθο. Ο πόνος μπορεί να είναι περιοδικός ή να έχει διαλείπουσα παρουσία (μεγάλα διαστήματα μεταξύ των επεισοδίων). Ο κολικός του νεφρού είναι ο συναγερμός που μας ενημερώνει ότι το ουροποιητικό είναι αποφραγμένο και ότι επίκειται η μονιμότερη βλάβη του. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος ελλοχεύει από λίθους που προκαλούν μερική απόφραξη εμποδίζουν, δηλαδή, μερικώς την απορροή των ούρων με αποτέλεσμα να μην προκαλούν κανένα πόνο ή ελάχιστες ενοχλήσεις και ο νεφρός να χαλάει σιγά σιγά εώς του σημείου της τελικής του καταστροφής την οποία διαπιστώνουμε σε τυχαίους ελέγχους για άλλες παθολογικές καταστάσεις. Για τον παραπάνω λόγο όταν υπάρχει κολικός του νεφρού και διαπιστώνεται υδρονέφρωση οποιουδήποτε βεθμού είναι υποχρεωτικό να επαναλαμβάνεται ο έλεγχος του νεφρού μετά από 15-20 ημέρες άσχετα αν υπάρχει πόνος ή αυτός έχει εξεφανιστεί για να επιβεβαιωθεί η άρση ή όχι της απόφραξης. 

 

Ο κολικός του νεφρού είναι ο δεύτερος πιο οξύς πόνος που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος και δημιουργείται από την απότομη και οξεία απόφραξη της απορροής των ούρων από λίθο σε οποιαδήποτε σημείο από τη νεφρική πύελο ως την κυστεοουρητηρική συμβολή (το σημείο που ενώνεται ο ουρητήρας με την κύστη). Ο πόνος εμφανίζεται απότομα, η αλλαγή θέσης δεν τον μεταβάλλει και τις περισσότερεςφορές συνυπάρχει ναυτία και έμετος. Ο πόνος ξεκινάει από τη νεφρική χώρα και αντανακλά στην κοιλιά-κύστη ως τα έξω γεννητικά όργανα (στην πορεία του ουρητήρα). Μπορεί να συνυπάρχει αιματουρία (μακροσκοπική, μικροσκοπική). Όταν σε αποφραγμένο σύστημα εγκαθίσταται μικρόβιο (ουρολοίμωξη) δημιουργείται μια οξεία και πολύ σοβαρή λοίμωξη των νεφρών που λέγεται επιπλεγμένη πυελονεφρίτιδα και παρουσιάζεται με υψηλό πυρετό, κακουχία, ρίγος και πόνο. Σημαντικό είναι η ελάχιστη κατανάλωση υγρού κατά τη διάρκεια του οξέος άλγους γιατί δημιουργεί περισσότερο πόνο.

 

   

 

 

 

Οι πέτρες που βρίσκονται στην ουροδόχο κύστη προκαλούν έντονα ερεθιστικά σημεία όπως επώδυνη ούρηση, συχνοουρία, υπερβολικό άλγος καθώς μπορεί να είναι και η αιτία για υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, μόνιμες μικροβιουρίες, αιματουρίες. Η παραμονή των λίθων για μεγάλο χρονικό διάστημα εντός της ουροδόχου κύστεως προκαλούν χρόνιο ερεθισμό του τοιχώματος της με αυξημένες πιθανότητες μετάπλασης (ατυπίας) του ουροθηλίου που οδηγούν σε μερικές περιπτώσεις σε καρκίνο της ουροδόχου κύστεως από πλακώδες επιθήλιο (άμεση κυστεκτομή). 

Θεραπεία

Η εκλογή της θεραπευτικής προσέγγισης των λίθων του ουροποιητικού σχετίζεται από πολλές παραμέτρους και παράγοντες, όπως το που βρίσκεται η πέτρα (θέση), το μέγεθος της, αν είναι συμπτωματική ή όχι, για πόσο χρόνο βρίσκεται στο ουροποιητικό, η ηλικία του ασθενούς και η ταυτόχρονη παρουσία άλλων νοσημάτων ή και άλλων ανατομικών ανωμαλιών του ουροποιητικού.

 

 

Νεφρικοί λίφοι

Διαβάστε εδώ περισσότερα.

Λίθοι ουρητήρα

Οι μικροί λίθοι που κατέρχονται στον ουρητήρα (ως 7 χιλιοστά) έχουν πιθανότητες περίπου 70% αποβολής, να αποβληθούν δηλαδή χωρίς καμία εξωτερική βοήθεια και με ελάχιστη ενόχληση. Για τους λίθους οποιουδήποτε μεγέθους που προκαλούν συμπτώματα (νεφρικό κολικό) ή διάταση του νεφρού χρησιμοποιείται συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή που περιλαμβάνει αντιφλεγμονώδη, σπασμολυτικά καθώς και a-blockers ειδικά φάρμακα που χαλαρώνουν το μυικό τμήμα του ουρητήρα με αποτέλεσμα την ευκολότερη κάθοδο των λίθων –ειδικά στο κάτω τριτημόριο του ουρητήρα. Σημαντικό ρόλο στη συνέχιση της φαρμακευτικής αγωγής παίζει η αποτελεσματικότητα της καταστολής του κολικού και ο βαθμός της υδρονέφρωσης.

 Αν η φαρμακευτική αγωγή δεν αποδίδει τότε τοποθετείται ενδοσκοπικά ειδικός ουρητηρικός καθετήρας τύπου pigtail ο οποίος αυτόματα αποκαθιστά τη συνέχεια του ουρητήρα και τη συνεχή απορροή των ούρων από το νεφρό ως την ουροδόχο κύστη με αποτέλεσμα την αυτόματη και θεαματική άρση του πόνου.

 Μετά από αυτό μπορεί να επιχειρηθεί η θράυση του λίθου με εξωσωματική λιθοτριψία (ESWL) ή να γίνει ενδοσκοπική ουρητηρολιθοτριψία συνήθως με χρήση laser με πολύ καλά αποτελέσματα και στη θραύση του λίθου και στην απομάκρυση των συγκριμάτων. 

 

 

 

 

       

 

 

Λίθοι ουροδόχου κύστεως

Συνήθως αφορά λίθους σε ασθενείς με προβλήματα ούρησης όπου η θραύση τους γίνεται είτε με εξωσωματική λιθοτριψία (πολύ σπάνια) είτε με ενδοσκοπική λιθοτριψία με χρήση μηχανικών ή laser λιθοτριπτών και εν συνεχεία την αφαίρεση των συγκριμάτων. Εάν ο λίθος είναι πολύ μεγάλος άνω των 4-5 εκατοστών ενδείκνυται η κυστεολιθοτομή (ανοιχτή χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του λίθου από την κύστη) που μπορεί να συνδυαστεί και με επέμβαση προστάτη εάν συνυπάρχει (πιθανότητα 70%) και με απόφραξη.

 

 

Προληπτικά μέτρα

Η πρόληψη των λίθων μπορεί να περιλαμβάνει συνδιασμό συμπεριφορικών αλλαγών και φαρμακευτικής αγωγής.

  1. Μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος δημιουργίας λίθων αν έχοντας ιστορικό λιθίασης πίνετε τόσο νερό ώστε να αποβάλλετε περίπου δύο λίτρα την ημέρα. Ο ακριβής υπολογισμός μπορεί να γίνει με το να μετρήσουμε για μερικές μέρες το σύνολο των αποβαλλούντων ούρων μας.
  2. Αν το κλίμα της περιοχής που διαμένετε είναι ζεστό και ξηρό ή αν γυμνάζεστε ή εργάζεστε στην ύπαιθρο τότε πιθανόν να πρέπει να πίνετε περισσότερο  νερό για να αποβάλλετε την επιθυμητή ποσότητα ούρων.
  3. Καταναλώνετε λιγότερες τροφές πλούσιες σε οξαλικά. Εάν έχετε την τάση να δημιουργείτε πέτρες οξαλικού ασβεστίου πρέπει να μειώσετε τα παρακάτω τρόφιμα: παντζάρια, μπάμιες, σπανάκι, γλυκοπατάτες, καρύδια, σέσκουλα, τσάι, σοκολάτα, ραβέντι  και προιόντα σόγιας.
  4. Προτιμήστε μία δίαιτα χαμηλή σε αλάτι και ζωικές πρωτείνες. Μειώστε το αλάτι προσπαθώντας να χρησιμοποιείτε υποκατάστατα αλατιού καθώς και να εμπλουτίσετε τη διατροφή σας με  μη ζωικές πρωτείνες όπως αυτές που λαμβάνουμε από τα όσπρια.
  5. Συνεχίστε να καταναλώνετε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο όμως να είστε προσεκτικοί με τα συμπληρώματα ασβεστίου. Το ασβέστιο  των τροφών δεν έχει καμία επίπτωση στη δημιουργία λιθίασης. Η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε ασβέστιο πρέπει να μην περιορίζεται εκτός αν ο γιατρός σας σας συμβουλεύσει για το αντίθετο λόγω άλλων καταστάσεων. Σε αντίθεση με τα συμπληρώματα ασβεστίου τα οποία είναι συνδεδεμένα με την αυξημένη πιθανότητα δημιουργίας λιθίασης. Μπορεί να μειώσετε αυτόν τον κίνδυνο παίρνοντας τα συμπληρώματα με τα γεύματά σας. Οι δίαιτες χαμηλές σε πρόσληψη ασβεστίου μπορεί σε κάποια άτομα να αυξήσουν τον κίνδυνο και τη συχνότητα δημιουργίας λίθων. Απευθυνθείτε σε ειδικό διαιτολόγο που μπορεί να σας βοηθήσει να δημιουργήσετε ένα εξειδικευμένο διατροφικό πλάνο που θα σας βοηθήσει να μειώσετε τον κίνδυνο δημιουργίας ή επανεμφάνισης λίθου.

Φαρμακευτική αγωγή

Κάποια φαρμακευτικά σκευάσματα που μπορούν να ελέγξουν τη συγκέντρωση των μεταλλικών στοιχείων και των οξέων στα ούρα μπορούν να βοηθήσουν ανθρώπους με συγκεκριμένου είδους ουρολιθίαση.

  1. Λίθοι ασβεστίου: τα θειαζιδικά ουρητηρικά ή τα σκευάσματα που περιέχουν φωσφορικά άλατα μπορούν να περιορίσουν τη δημιουργία λίθων ασβεστίου καθώς και σκευάσματα με L-methionine για τους λίθους φωσφορικού ασβεστίου και τους φλεγμονώδεις λίθους (λίθους στρουβίτη)
  2. Φλεγμονώδης λίθοι ή λίθοι στρουβίτη: είναι λίθοι που δημιουργούνται από υποπροϊόντα βακτηρίων ή μικροβίων. Μακροχρόνιες μικρές δόσεις αντιβιοτικών (χημειοπροφύλαξη) ή αντιβιοτικά πριν ή μετά για επέμβαση για την αφαίρεση φλεγμονώδων λίθων εφαρμόζονται επιτυχώς.
  3. Λίθοι ουρικού ασβεστίου: χρησιμοποιούνται φάρμακα που μειώνουν το ουρικό οξύ στο αίμα (αλοπουρινόλη) σε συνδιασμό με ειδικές δίαιτες καθώς και σκευάσματα που αλκαλοποιούν τα ούρα με αποτέλεσμα να εμποδίζουν την κρυσταλλοποίηση του ουρικού οξέος σε αλκαλικό περιβάλλον

Επιπλοκές της λιθιασικής νόσου εάν δεν διαγνώσει και  δεν θεραπεύει  έγκαιρα και σωστά:

  1. Μείωση ή ολική απώλεια της νεφρικής λειτουργιάς από τον πάσχοντα νεφρό λόγω αποφράξεις και  αποφρακτικής ουροπάθειας
  2. Βλάβη του νεφρού και δημιουργία νεφρικών ουλών με πιθανή ατροφία τους ή/και εμφάνιση αρτηριακής υπερτασης.   
  3. Επανεμφάνιση-υποτροπή  λιθίασης
  4. Επιπληγμένη λοίμωξη ουροποιητικού με αυξημένη πιθανότητα ουροσήψης – σηψαιμίας
  5. Σε περιπτώσεις λιθίασης ουρ κύστεως αυξημένος κίνδυνος κακοήθειας.

Το κλειδί για την αποφυγή δημιουργίας ή υποτροπής λιθίασης είναι η αυξημένη πρόσληψη υγρών και ο περιοδικός έλεγχος του ασθενή που έχει «νοσήσει» έστω και μία φορά από λιθίαση.  

 

 

Κλείστε Ραντεβού
Με το Γιατρό

Στο

210 80 74 866

Ή επικοινωνήστε άμεσα μαζί του

Φόρμα Επικοινωνίας

Ιατρείο Κηφισιάς

Χ. Τρικούπη 197 & Σειρήνων
Κηφισιά, Τ.Κ: 14564, Αθήνα
Τηλ.: 210 80 74 866

Προβολή στο χάρτη

Ιατρείο Ωρωπού

Μικράς Ασίας 6, 1ος Όροφος
Νέα Παλάτια Σκάλας Ωρωπού
Τ.Κ: 19015, Αττική, Τηλ.: 2295 301061

Προβολή στο χάρτη

Που θα μας βρείτε